Ik ferwachtsje dat apps binnen fiif oant tsien jier foar in grut part út myn deistich libben ferdwine.

Net omdat har funksjes net mear nedich binne, mar omdat ik net langer witte hoech hokker app ik foar hokker hanneling iepenje moat. Ik pak in skerm en sis wat ik wol. De technyk siket sels út hokker tsjinsten dêrfoar nedich binne.

Ik wol net mear nei myn aginda, navigaasje en restaurantapp om in ôfspraak te organisearjen. Ik sis:

Plan moarn in lunch yn Grins. Soargje dat ik op tiid fuortgean, mijd files en kies in rêstich restaurant mei goede parkearmooglikheden.

It skerm regelet de rest. It oerlizt mei myn aginda, berekkenet de rûte en siket in geskikte tafel. Allinnich as der wier wat te kiezen falt, hellet it my derby.

It apparaat dat ik dêrfoar nedich haw, hoecht amper noch in telefoan te wêzen. In skerm mei in dataferbining is eins genôch. De ynterface bestiet net foarôf, mar ûntstiet op it momint dat ik har nedich haw. Hjoed lit it skerm in rûte sjen, moarn in boekhâlding en dêrnei miskien in betsjinningspaniel foar myn hûs. Sadree't de taak klear is, ferdwynt dy ynterface wer.

Dochs mist der noch wat wêzentliks.

Om dit mooglik te meitsjen, moat ik in AI tagong jaan ta myn identiteit, jild, berjochten, aginda en miskien sels myn medyske gegevens. De fraach is dêrom net allinnich wat sa'n systeem kin. De wichtiger fraach is wat ik it tabetrouwe doar.

Ik wol gjin algemiene tastimming jaan om “myn bank te brûken”. Ik wol sizze kinne:

Do meist hjoed maksimaal fjirtich euro oan dit restaurant betelje.

Ik wol net al myn medyske gegevens diele. Ik wol bepale hokker dokter hokker dokumint sjen mei, foar hokker doel en oant hokker momint. Dêrnei moat de tagong fansels ferdwine.

By iedere wichtige hanneling wol ik foarôf yn gewoane taal sjen wat der barre sil. Gjin algemiene betingsten fan sechtich siden, mar één dúdlike ôfspraak:

Dizze gegevens wurde mei dizze partij dield, allinnich foar dit doel, oant moarn tolve oere.

Dêrnei beslis ik.

Ek wol ik efterôf kontrolearje kinne wat myn AI dien hat. Net fia in technysk logboek dat allinnich programmeurs begripe, mar yn begryplike sinnen: hokker ynformaasje waard brûkt, hokker kar waard makke en hokker hanneling waard útfierd.

En ik wol één needknop. As ik it fertrouwen kwytreitsje, moat ik fuortendaliks alle tagong ynlûke kinne.

Foar my is dat de ûntbrekkende laach fan de takomst: in persoanlik fertrouwensmeganisme tusken my, myn AI en alle digitale tsjinsten yn. In kombinaasje fan in paspoart, in notaris, in kaaihinger en in swarte doaze.

Myn regels bliuwe dêrby fan my:

Boek neat sûnder annulearringsmooglikheid.

Diel myn lokaasje net neidat de rûte berekkene is.

Freegje altyd tastimming boppe hûndert euro.

Brûk myn persoanlike gegevens nea foar reklame.

De AI mei hieltyd yntelliginter wurde, mar myn grinzen wurde dêrtroch net minder wichtich. Krekt oarsom. Hoe selsstanniger it systeem hannelje kin, hoe krekter ik bepale kinne moat út namme fan wa, wêrfoar en hoelang it dat docht.

Ik tink werom oan de reinbôge dy't ik boppe Horsewei 10 seach. De technyk kin my krekt útlizze hoe't sinneljocht yn reindrippen brutsen wurdt. Se kin de foto ferbetterje, de lokaasje bepale en it byld tusken tûzenen bestannen weromfine.

Mar se hoecht my net te fertellen wat dat momint betsjutte.

Dat ûnderskied wol ik bewarje. De technyk mei organisearje, berekkenje en útfiere. De betsjutting bliuwt fan my.

Miskien is dat úteinlik de ienfâldichste foarm fan fertrouwen: net dat myn AI alles fan my wit of alles foar my beslút, mar dat se har grins ken.

Ik haw dan gjin hûndert apps mear nedich. Allinnich in skerm, in ferbining en in systeem dat by iedere wichtige stap ûnthâldt wa't de baas is.