Waarom ik langzaam kijk

Ik heb nooit geloofd dat een goed portret ontstaat door iemand snel goed neer te zetten.

Natuurlijk kun je iemand vragen om rechtop te zitten. Een beetje naar links te draaien. Kin iets omlaag. Ogen naar de lens. Dat kan allemaal. Soms is het zelfs nodig.

Maar daarmee heb je nog geen mens.

Je hebt een houding.

Een portret begint voor mij meestal pas wanneer die houding even wegvalt.

Dat gebeurt zelden op commando. Het gebeurt in een gesprek. In een stilte. In het moment waarop iemand stopt met nadenken over hoe hij eruitziet en even aanwezig is zoals hij is.

Daarom kijk ik langzaam.

Niet omdat ik traag wil zijn. Niet omdat ik moeilijk wil doen. Maar omdat veel van wat echt is, zich niet meteen laat zien.

Een hand op een jas. Een blik die net verandert als het over vroeger gaat. Een kleine ontspanning in de schouders. Iemand die ineens niet meer probeert een goede foto te worden.

Daar zit vaak het beeld.

Vroeger dacht ik misschien dat fotografie vooral ging over het juiste moment pakken. Dat is nog steeds waar. Maar inmiddels weet ik dat je een moment ook ruimte moet geven om te ontstaan.

Dat is iets anders dan wachten.

Wachten is passief. Aandacht niet.

Aandacht is aanwezig blijven zonder te duwen. Kijken zonder iemand vast te zetten. Ruimte maken waarin iemand niet hoeft te presteren voor de camera.

Misschien is dat ook waarom ik steeds minder houd van snelle beelden die vooral willen overtuigen. Ze zijn vaak knap. Ze zijn scherp, helder, technisch in orde.

Maar soms voel je er geen tijd in.

En zonder tijd wordt een foto snel dun.

Ik zoek liever naar beelden die iets langer blijven hangen. Niet omdat ze spectaculair zijn, maar omdat er iets menselijks in zit. Iets wat je niet meteen kunt aanwijzen, maar wel voelt.

Dat is voor mij karakter.

Niet stoer doen. Niet interessant kijken. Niet een trucje.

Karakter is wat zichtbaar wordt wanneer iemand genoeg ruimte krijgt om niet op een beeld te hoeven lijken.

Daarom werk ik zoals ik werk.

Met koffie als dat helpt. Met stilte als dat beter is. Met geduld, ook als het beeld pas na twintig minuten verschijnt.

En soms is het dan ineens raak.

Dan hoef ik niet veel meer te zeggen.

Dan zie ik het gebeuren.

Een gezicht wordt geen pose meer, maar aanwezigheid.

En precies daarom kijk ik langzaam.